ảnh: Lúa giai đoạn đẻ nhánh huyện Vũng Liêm

Diện tích nhiễm sâu bệnh trong tuần 1.799 ha, tăng 906 ha so với tuần trước do tình hình thời tiết sáng sớm có nhiều sương mù, ngày nắng dịu, ẩm độ không khí khá cao kết hợp phần lớn các trà lúa đang bước vào giai đoạn làm đòng đến trổ, đã tạo điều kiện cho các sâu bệnh hại tăng mạnh (nhất là bệnh đạo ôn, rầy nâu, sâu cuốn lá) nhưng tỷ lệ nhiễm nhẹ. Tình hình dịch hại diễn biến như sau:

- Rầy nâu: Diện tích nhiễm 267 ha, tăng 167 ha so với tuần trước, gây hại trà lúa giai đoạn đẻ nhánh đến làm đòng, với mật số phổ biến 200-500 con/m². Phân bố rải rác các xã huyện Long Hồ; Vũng Liêm; Bình Tân; Trà Ôn.

- Sâu cuốn lá: Diện tích nhiễm 434 ha, tăng 15 ha so với tuần trước, gây hại trà lúa giai đoạn đẻ nhánh đến làm đòng, với mật số 10-20 con/m². Phân bố rải rác các xã của huyện trên địa bàn tỉnh.

- Bệnh đạo ôn: diện tích nhiễm 509 ha, tăng 328 ha so với tuần trước, trong đó:

+ Đạo ôn lá (cháy lá): diện tích 501 ha, với tỷ lệ phổ biến 5-10%, gây nhiễm trên trà lúa đẻ nhánh - đòng trổ. Phân bố rải rác các xã của huyện trên địa bàn tỉnh.

+ Đạo ôn cổ bông: diện tích 8 ha, với tỷ lệ phổ biến 5-10%, gây nhiễm giai đoạn trổ. Phân bố rải rác các xã Thiện Mỹ, Vĩnh Xuân, Tân Mỹ - huyện Trà Ôn.

- Chuột: Diện tích nhiễm 138 ha, tăng 15 ha so với tuần trước, gây hại trà lúa làm đòng, với tỷ lệ 5-10%. Phân bố rải rác các xã thuộc huyện Long Hồ và Tam Bình.

Ngoài ra, các đối tượng khác như: bọ trĩ (bù lạch), bệnh đốm vằn, cháy bìa lá, vàng lá, lem lép hạt,....chỉ xuất hiện và gây hại nhẹ.

* Dự báo sinh vật gây hại trong thời gian tới (từ ngày 05/01/2024 đến ngày 12/01/2024)

- Rầy nâu: Tuần tới xuất hiện lứa rầy cám mới nở tuổi 1-2, vẫn còn rải rác rầy trưởng thành. Có thể nhiễm nhẹ đến trung bình trên trà lúa giai đoạn đẻ nhánh đến trổ.

- Sâu cuốn lá: Gây hại chủ yếu ở mức nhẹ trên lúa giai đoạn đẻ nhánh – đòng trổ, những ruộng sạ dày, bón thừa phân đạm, phun thuốc trừ sâu sớm đầu vụ có khả năng bị gây hại nặng.

- Bệnh đốm vằn, cháy bìa lá: Do điều kiện thời tiết và lúa đang giai đoạn mẫn cảm sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh phát sinh gây hại mạnh trong thời gian sắp tới.

- Bệnh đạo ôn: Diện tích bị nhiễm nhẹ có thể tăng do điều kiện thời tiết sáng sớm nhiều sương mù và giai đoạn lúa thích hợp cho bệnh phát sinh phát triển, đặc biệt lưu ý trên những ruộng sạ dày, bón thừa phân đạm và ruộng canh tác giống nhiễm như: Đài Thơm 8, Jasmine, ML 202, IR 50404, OM 5451, OM 4900,… có thể nhiễm trung bình.

- Sâu năn (muỗi hành): xuất hiện và gây hại cục bộ trên các trà lúa ở giai đoạn từ đẻ nhánh đến làm đòng. Dự báo trong thời gian tới, diện tích nhiễm sẽ tiếp tục tăng khi gặp nhiệt độ thấp, ẩm độ không khí cao và sử dụng giống nhiễm, bón thừa phân đạm. Nếu phát hiện, không quản lý kịp thời có khả năng sẽ gây hại làm ảnh hưởng đến năng suất lúa.

- Chuột: Tuần tới có khả năng gia tăng tỷ lệ gây hại và diện tích nhiễm do diện tích chuyển đổi cơ cấu cây trồng không theo quy hoạch, diện tích lúa xen rau màu và vườn cây ăn trái làm phát sinh diện tích chuột gây hại ngày một tăng.

* Một số biện pháp quản lý-canh tác trên cây lúa.

- Điều kiện thời tiết sáng sớm xuất hiện nhiều sương mù như hiện nay kết hợp giai đoạn lúa thích hợp cho sâu bệnh phát sinh và gây hại. Do đó, bà con nông dân cần thăm đồng thường xuyên kiểm tra kỹ đồng ruộng để có biện pháp quản lý hiệu quả. Đặc biệt đối với bệnh hại khi thấy có dấu hiệu chớm bệnh bà con ngưng bón phân đạm, xử lý thuốc đặc trị kịp thời, không pha chung với phân bón lá. Phun ngừa đạo ôn cổ bông, lem lép hạt trước khi lúa trổ và sau khi lúa đã trổ đều. Tiếp tục theo dõi, chăm sóc và quản lý tốt những diện tích đã nhiễm bệnh.

- Để phòng trừ hiệu quả sâu cuốn lá nông dân cần tích cực kiểm tra, theo dõi sự phát triển của sâu. Hạn chế phun thuốc trừ sâu cho lúa dưới 40 ngày để bảo tồn thiên địch vì giai đoạn này khi sâu gây hại ở mật độ thấp, sự thiệt hại không đáng kể do cây lúa có khả năng tự bù đắp. Trong giai đoạn lúa đẻ nhánh chỉ nên phun thuốc khi mật độ sâu xuất hiện khoảng 30-40 con/m². Trong giai đoạn đòng-trổ mật độ khoảng 15-20 con/m² phải tiến hành phun đúng thuốc. Quan sát đồng ruộng khi thấy xuất hiện sâu tuổi 1-2 thì tiến hành phun thuốc hiệu quả sẽ cao hơn. Hiện nay trên trà lúa đẻ nhánh- làm đòng đã có sự gây hại của sâu ở mật số 10-20 con/m², do đó CBKT cần chú ý khuyến cáo kịp thời cho nông dân để có biện pháp quản lý hiệu quả thời trên trà lúa đòng trổ hạn chế tối đa thiệt hại về năng suất và tránh ảnh hưởng đến các thiên địch khác.

- Hiện tại ngoài đồng chủ yếu rầy tuổi 5 đến trưởng thành, nhiễm phổ biến với mật số thấp 200-500 con/m². Theo dõi kiểm tra thường xuyên mật số rầy nâu ngoài đồng, chỉ can thiệp thuốc đặc trị khi rầy đang tuổi 2-3 và mật số rầy trên 3.000 con/m². Trà lúa trổ - chín về sau không nên phun thuốc trừ rầy có hoạt chất Acetamiprid, Triflumezopyrim do những loại thuốc chứa hoạt chất này lưu tồn rất lâu trong hạt lúa, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

- Để phòng trừ muỗi hành (sâu năn) cần lưu ý vệ sinh đồng ruộng, diệt sạch cở dại, cỏ bờ; theo dõi bẫy đèn để phòng trừ đúng lúc (phun thuốc ngay khi muỗi rộ); tăng cường bảo vệ thiên địch, không phun thuốc trừ sâu sớm; thăm đồng thường xuyên, nếu có muỗi hành, có thể tháo nước phơi ruộng để hạn chế lây lan,…

- Để phòng ngừa bệnh đốm vằn, cháy bìa lá trên lúa hiệu quả: nên áp dụng tổng hợp các biện pháp canh tác ngay từ đầu vụ: sạ thưa, giống ít nhiễm, làm đất bằng phẳng, bón phân cân đối kết hợp thăm đồng thường xuyên khi thấy có dấu hiệu chớm bệnh bà con ngưng bón phân đạm- phân bón lá, phun ngay bằng các loại thuốc đặc trị kịp thời vào lúc trời mát.

- Khuyến cáo nông dân phải tuân thủ theo nguyên tắc "4 đúng": đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng lúc và đúng cách khi phun thuốc, thu gom bao bì thuốc BVTV sau khi sử dụng để đúng nơi quy định nhằm hạn chế ô nhiễm môi trường.

                                                                                   Lê Thị Chính

                                                                                   CC. Trồng trọt & BVTV Vĩnh Long