Lúa Đông xuân 2025-2026 diện tích nhiễm sâu bệnh trong tuần 6.590 ha, giảm 2.850 ha so với tuần trước do bà con nông dân phòng trị kịp thời và lúa trên đồng đang giai đoạn chắc xanh chín và bước vào thời điểm thu hoạch rộ nên dịch hại giảm mạnh. Sinh vật gây hại trong tuần 20/3-27/3/2026 nhiễm ở mức nhẹ cụ thể:
a. Vụ Đông xuân
- Bệnh đạo ôn cổ bông, lem lép hạt: thời gian tới có thể xuất hiện, tỷ lệ nhiễm nhẹ do điều kiện thời tiết hiện nay sáng có nhiều sương mù, trưa nắng nóng thích hợp cho bệnh phát triển trên lúa giai đoạn trổ đến chắc xanh trên lúa Đông xuân muộn.
- Chuột: tiếp tục gây hại mạnh đặc biệt trên những mảnh ruộng gần chân vườn, rẫy, ruộng có gò cao, ven đường, bãi hoang, gần khu dân cư, các ruộng gieo sạ không tập trung.
b. Vụ Hè Thu
- Bọ trĩ (bù lạch): tình hình diễn biến thời tiết nắng nóng khô hạn nên rất thuận lợi cho sâu bệnh hại lúa giai đoạn mạ nhất là bọ trĩ sẽ gây hại nặng. Bọ trĩ gây hại làm lá bị cuốn lại ở chóp, lá héo, tóp lại và khô vàng đi. Đặc biệt nặng ở các ruộng khô nước.
- Ốc bươu vàng (OBV): trong thời gian tới, OBV có thể tập trung gây hại trên lúa mới xuống giống giai đoạn mạ, nhất là những vùng trũng, ngập nước và không chủ động các biện pháp diệt trừ.
- Ngộ độc hữu cơ: nguy cơ ruộng lúa bị ngộ độc hữu cơ từ việc tranh thủ mùa vụ do gieo sạ cập rập có thể dẫn đến tỷ lệ nhiễm bệnh gia tăng.
Ngoài ra cần chú ý như: rầy nâu ở giai đoạn lúa mới gieo sạ, sâu keo mùa thu, muỗi hành ở giai đoạn đẻ nhánh.
* Một số biện pháp quản lý-canh tác trên cây lúa
- Đối với những diện tích chuẩn bị xuống giống, sau khi đã thu hoạch lúa Đông xuân cần vệ sinh đồng ruộng thật kỹ lúa rài, lúa chét và cỏ dại xung quanh bờ ruộng, nên cày xới trục kỹ và phải đảm bảo thời gian cách ly ít nhất 14 ngày. Đặc biệt những vùng xuống giống lúa Hè Thu không đảm bảo thời gian cần phải xử lý vôi, bơm và tháo nước rửa đất. Đồng thời, bón lót phân lân ngay khi làm đất lần cuối nhằm hạn chế ngộ độc hữu cơ.
- Tăng cường công tác giám sát mặn, khuyến cáo sản xuất cây trồng ứng phó hợp lý trong điều kiện hạn, mặn, chẳng hạn như: Đối với lúa dễ bị thiệt hại ở giai đoạn mạ và giai đoạn lúa trổ, nếu độ mặn trên 1‰ không cho nước vào ruộng; khi sử dụng nước pha thuốc phun xịt thì nên sử dụng nước không nhiễm mặn (nhỏ hơn 0,8‰). Đối với rau màu hoa kiểng cần thận trọng hơn, có kế hoạch trữ nước ngọt để tưới. Riêng đối với một số cây ăn quả mẫn cảm với mặn như sầu riêng, chôm chôm, măng cụt,… không tưới nước có độ mặn trên 0,5‰. Trong thời gian độ mặn gia tăng chỉ tưới nước tối thiểu, giúp cho cây không bị héo và mặt đất không bị khô nứt (kéo dài thời gian giữa hai lần tưới, giảm số lần tưới và lượng nước tưới). Các cây ăn trái khác cũng chú ý không nên dùng nước nhiễm mặn để pha thuốc phun hoặc tưới nhiều lần trong lúc mặn xâm nhập.
- Thời tiết ban ngày nắng nóng gay gắt, về đêm và sáng sớm có sương mù đối với trà lúa ĐX muộn, Hè Thu sớm tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh phát sinh phát triển. Để phòng ngừa bệnh đạo ôn lúa hiệu quả trong điều kiện hiện nay nên áp dụng tổng hợp các biện pháp canh tác ngay từ đầu vụ như: sạ thưa, giống ít nhiễm, làm đất bằng phẳng, bón phân cân đối kết hợp thăm đồng thường xuyên khi thấy có dấu hiệu chớm bệnh bà con nông dân ngưng bón phân đạm- phân bón lá. Cần theo dõi chặt chẽ diến biến của bệnh, đối với ruộng trồng giống nhiễm, có thể kết hợp phun ngừa bệnh đạo ôn cổ bông và bệnh lem lép hạt khi lúa trổ lác đác và lần 2 khi lúa trổ đều.
- Khuyến cáo nông dân phải tuân thủ theo nguyên tắc "4 đúng": đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng lúc và đúng cách khi phun thuốc, thu gom bao bì thuốc BVTV sau khi sử dụng để đúng nơi quy định nhằm hạn chế ô nhiễm môi trường.